Artykuł poświęcony jest powojennym wysiłkom mającym na celu ujawnienie prawdy o zbrodni pomorskiej z 1939 roku. Podkreśla, że sprawcy przed zakończeniem działań wojennych podjęli szeroko zakrojone działania, aby zatrzeć ślady popełnionych czynów, ukrywając dowody pod ziemią.

Kluczowym momentem w procesie odkrywania tej zbrodni były ekshumacje przeprowadzone w 1946 roku w Lasach Piaśnickich. Wówczas wydobywano szczątki z masowych grobów, dokumentując jednocześnie wszystkie czynności w protokołach.

Rodziny ofiar brały udział w tych działaniach, starając się zidentyfikować swoich bliskich. Rozpoznanie było możliwe dzięki przedmiotom, które przetrwały w ziemi, takim jak medaliki czy szkaplerze, stanowiące osobiste pamiątki po zamordowanych.