Środa, 1 lipca 2026 — Cena Uzdrowienia
Transakcja
Terminal płatniczy wydaje krótki, elektroniczny pisk. Karta zbliżeniowa zostaje cofnięta, a na małym ekranie potwierdza się transakcja za intencję mszalną. Nie ma rozmowy o zmarłym, nie ma pytania o modlitwę, nie ma łez. Jest tylko chłodna kalkulacja, sprawnie załatwiona sprawa, odhaczony punkt na liście przedpogrzebowych obowiązków. Patrzysz na ich plecy, gdy wychodzą z kancelarii, i czujesz się jak notariusz, który właśnie podbił dokument. Uwierzytelnił transakcję duchową, której nikt tak naprawdę nie chciał, poza samym jej formalnym zaistnieniem.
To doświadczenie, bardziej niż puste ławki, uderza w rdzeń kapłańskiej tożsamości. Nie odrzucenie, lecz uprzejma, chłodna instrumentalizacja. Bóg sprowadzony do usługi. Kapłan do urzędnika. Amos grzmiałby dziś nie na placach, lecz w naszych kancelariach, widząc „sprawiedliwość” odmierzaną stawką ofiary i „kult” sprowadzony do poprawnego wypełnienia formularza. To w tym sterylnym świecie rozgrywa się dramat Gadareńczyków, którzy nie walczyli z Jezusem, lecz poprosili Go, by odszedł.
Obcy w Kraju Grobów
Ewangelia Mateusza precyzyjnie lokuje scenę w „kraju Gadareńczyków”. To terytorium pogańskie, symbolicznie nieczyste. Jezus świadomie przekracza granicę, wkraczając w domenę śmierci (grobowce) i tego, co zakazane (świnie). Jego obecność jest teologiczną i kulturową transgresją. Paradoksalnie, jedynymi istotami, które poprawnie identyfikują Go na tym obcym terenie, są demony. Ich wyznanie – „Jezusie, Synu Boży” (υἱὲ τοῦ θεοῦ, hyie tou Theou) – jest nienaganne chrystologicznie. Rozumieją Jego tożsamość i naturę Jego misji („przyszedłeś tu przed czasem dręczyć nas?”) lepiej niż późniejsi mieszkańcy miasta.
Centralny punkt napięcia nie leży w samym egzorcyzmie, lecz w jego następstwach. Dwie istoty ludzkie, wyrwane z absolutnej degradacji, zostają przywrócone społeczności. To cud o niewyobrażalnej skali. Jednak reakcją miasta nie jest wdzięczność, lecz strach i prośba: „żeby opuścił ich granice” (ὅπως μεταβῇ ἀπὸ τῶν ὁρίων αὐτῶν, hopōs metabē apo tōn horiōn autōn). Oni nie kwestionują Jego mocy. Oni boją się jej skutków. Uzdrowienie dwóch ludzi kosztowało ich „dużą trzodę świń” – fundament lokalnej ekonomii. Wybrali przewidywalne zło, z którym nauczyli się żyć (dwóch niebezpiecznych szaleńców na uboczu), ponad nieprzewidywalne i kosztowne dobro, które burzy ich status quo. Proszą Go o opuszczenie ich granic, bo Jego obecność jest ekonomicznie nieopłacalna.
Pasterze Świń i Pasterze Dusz
Ta prośba Gadareńczyków jest najcichszą i najboleśniejszą formą odrzucenia, z jaką spotykamy się w posłudze. Nie krzyczą na nas z nienawiścią. Uprzejmie proszą, byśmy „opuścili ich granice” – granice ich małżeństw, ich finansów, ich niedzielnych przyzwyczajeń, ich politycznych przekonań. Chcą rytuału bez nawrócenia, Boga, który błogosławi ich trzodę, a nie uzdrawia ich opętanych. Amosowe „idź precz ode Mnie ze zgiełkiem pieśni twoich” jest Bożą odpowiedzią na taką religijność. A my, kapłani, stajemy pośrodku. Kusi nas, by stać się pasterzami świń – zarządcami parafialnego majątku, administratorami sakramentalnych usług, gwarantami spokoju. To bezpieczna rola. Nikt nas wtedy nie poprosi, byśmy odeszli.
Św. Oliwer Plunkett, arcybiskup Armagh, którego męczeństwo wspominamy dzisiaj, nie zgodził się na taką rolę. W XVII-wiecznej Irlandii, pod brutalnymi rządami angielskimi, jego posługa była nieustannym przekraczaniem granic narzuconych przez władzę. Organizował potajemne synody, święcił kapłanów, bierzmował tysiące wiernych. Jego działalność była cudem odrodzenia Kościoła, ale dla establishmentu – ekonomicznym i politycznym zagrożeniem. Został fałszywie oskarżony o spiskowanie i skazany na śmierć w Londynie. Władze nie odrzuciły go za jego porażki, ale za jego sukces. Za to, że jego obecność, podobnie jak obecność Jezusa w Gadarze, przywracała ludziom godność, ale burzyła chory porządek. Woleli martwego świętego niż żywego, „niebezpiecznego” pasterza. On jest patronem kapłanów, których świat prosi o odejście nie dlatego, że są bezużyteczni, ale dlatego, że ich wierność jest zbyt kosztowna.
Nasze wypalenie i poczucie bezsensu często rodzi się nie z braku pracy, lecz z podświadomej zgody na bycie pasterzem świń. Zgody na to, by nie naruszać granic. Zgody na administrowanie religijnym skansenem, w którym nikt już nie krzyczy, bo demony nauczyły się szeptać, a my nauczyliśmy się nie słyszeć. Prawdziwa posługa zaczyna się tam, gdzie jesteśmy gotowi na utratę trzody w zamian za jednego człowieka. I na prośbę, byśmy sobie poszli.
Granica
Kryzys naszej posługi nie leży w braku owoców, lecz w strachu przed ceną, jaką płacą za nie inni – i my sami. Gadareńczycy proszą o opuszczenie ich granic, gdy widzą, że łaska nie jest darmowa. To jest nasze codzienne pole bitwy: pozostać znakiem sprzeciwu, nawet jeśli oznacza to bycie uprzejmie, lecz stanowczo, poproszonym o odejście.
Nie prosili cię, byś zarządzał ich trzodą, ale byś stanął tam, gdzie krzyczą demony.
Źródło czytań: brewiarz.pl
Zdjęcia: Mike Labrum, Jakub Żerdzicki — via Unsplash
